Kazimierz Glinka - Janczewski

(1799-1880)

leśnik i pedagog

   Urodził się w 1799 roku w przysiółku Dobarz koło Trzciannego w dawnym okręgu białostockim, jako syn Piotra i Katarzyny z Rafałków. Po ukończeniu gimnazjum w Białymstoku w latach 1818-1820 uczęszczał do Szkoły Szczególnej Leśnictwa w Warszawie, a jednocześnie studiował na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1820-1823 pracował jako adiunkt m.in. przy urządzaniu lasów rządowych. W latach 1824-1830  piastował stanowisko asesora nadleśnego w Komisji Województwa Augustowskiego. W 1830 roku przeniesiony na stanowisko referendarza w Wydziale Lasów Komisji Przychodu i Skarbu w Warszawie.

   Z chwilą wybuchu powstania listopadowego Janczewski wstąpił w szeregi Towarzystwa Patriotycznego i Gwardii Narodowej. Od 1837 roku starszy referent, a od 1846 naczelnik sekcji administracyjnej, a w latach 1853-1861 naczelnik sekcji leśnej. Sprawując w tym okresie zarząd nad całością lasów skarbowych Królestwa Polskiego wprowadził do istniejącej praktyki szereg korzystnych zmian organizacyjno – technicznych, głównie w dziedzinie urządzania, użytkowania i hodowli lasu. Niezależnie od pełnionych funkcji dokonał urządzenia lasów Księstwa Łowickiego oraz na terenie Rosji lasów homelskich i oranienbaumskich.
   Kazimierz Janczewski od 1837 roku wykładał leśnictwo w Instytucie Gospodarstwa Wiejskiego i Leśnictwa w Marymoncie pod Warszawa. Ciepło i z szacunkiem wspominany przez swoich studentów. Jeden z nich we wspomnieniach przedstawił go w następujących słowach: Zacny i kochany przez nas drogi profesor Kazimierz Janczewski (…) czarował wprost audytorium i jasnością wykładu i potoczystością zdań wypowiadanych przepięknym głosem i głęboką wiedzą. Przez wiele lat był redaktorem naczelnym pisma leśnego „Sylwan”. W 1847 roku Janczewski powołany został na członka nadzwyczajnego Komisji Rządowej Przychodu i Skarbu i członka komisji egzaminacyjnej przy rządzie gubernialnym warszawskim, utworzonej dla oceny kwalifikacji zawodowych kandydatów ubiegających się o posady w państwowej administracji leśnej. W 1858 roku został członkiem honorowym Towarzystwa Rolniczego. W uznaniu zasług na polu leśnictwa otrzymał m.in. order Św. Stanisława kl. III i szereg nagród rzeczowych. Kazimierz  Janczewski jest autorem ogłoszonej drukiem w 1840 roku pracy „Nauka o torfie”.
   Po przejściu na emeryturę osiadł w swoim majątku Olszowa koło Ujazdu w dawnym powiecie Rawskim. Kazimierz Janczewski zmarł 15.06.1880 roku. 18 czerwca liczna rodzina, przyjaciele i sąsiedzi, tudzież szczupłe grono leśników, dawnych uczniów ś.p. Janczewskiego, którym obowiązki i odległość miejsca dozwoliły przyjąć udział w smutnej ceremonii pogrzebowej, złożyli prochy zmarłego na skromnym cmentarzu w Ujeździe. Grób wzmiankowany był jeszcze w latach 30-tych XX w. Najprawdopodobniej jednak nie zachował się do naszych czasów.
   Z małżeństwa zawartego 19.10.1828 roku w Suwałkach z Felicją Ewą Butkiewicz Kazimierz Janczewski miał liczne potomstwo, Zygmunta (*1832), Henryka (*1837), Kazimierza Stanisława (*1843), Kazimierę (*1829), Anielę (1833-13.10.1880), Jadwigę (1834-1927),wdowę po zamordowanym w czasie powstania styczniowego leśniczym Edwardzie, Marię (*1835) i Helenę (* 1841). Po śmierci pierwszej żony( 04.08.1849), zawarł ponownie związek małżeński z Cecylią Arkuszewską 1 voto Piekarską ( +30.10.1897), z którą miał córkę Marię Krystynę po mężu Malcz ( +28.10.1928) i Łucję po mężu Bronikowska.
   Kazimierz miał ponadto trzech, urodzonych również w Dobarzu braci, Romualda (*09.02.1791), Jana (*19.06.1796), absolwenta Szkoły Szczególnej Leśnictwa, nadleśniczego leśnictwa Nowogród, a następnie Warszawa oraz Wawrzyńca absolwenta Prawa i Administracji UW, powstańca listopadowego, a później rejenta w Warcie i Włocławku.                                                           

Literatura:
- Józef Broda, Kazimierz Glinka Janczewski, PSB T X (tu: błędna data urodzin i stwierdzenie, że ogłosił drukiem szereg artykułów w prasie fachowej - bibliografie nie potwierdzają tego).
- J. Dekowski, J. Jastrzębski, Tomaszów Mazowiecki. Przewodnik po mieście i okolicy. Tomaszów Mazowiecki 1935 (informacja o znajdującym się na cmentarzu w Ujeździe grobie. Błędnie podana data urodzin Janczewskiego).
- Rafał Gerber, Studenci Uniwersytetu Warszawskiego 1808-1831. Słownik biograficzny. Ossolineum 1977.
- Artur Kijas, Polacy w Rosji od XVII do 1917 roku. Słownik biograficzny. Warszawa, Poznań 2000. (Biogram Kazimierza Janczewskiego. Błędna data urodzin.).
- Józef Krasuski, Kazimierz Glinka Janczewski (nekrolog). „Tygodnik Ilustrowany” nr 250/1880 z dn. 9.10. (tu data urodzin 1799 i miejsce urodzin Dobrzesy).
- Elżbieta Sęczys, Szlachta wylegitymowana w Królestwie Polskim w latach 1836-1861. Warszawa 2000. (tu: data urodzin 1799 i miejsce urodzin Dobosz).
- Julian Wieniawski, Z teki Marymontczyka. Warszawa 1911.
-  „Dziennik Urzędowy Województwa Augustowskiego” nr 20/1829. Lista kandydatów do urzędów administracyjnych przez Radę Obywatelską Województwa tutejszego oczyszczonych, a przez Senat Królestwa Polskiego zatwierdzona, (tu informacja, że Janczewski  pochodzi z Dobosza i ma 29 lat).
- „Kurier Warszawski” nr 2/1844 (nekrolog Felicji z Budkiewiczów Janczewskiej).
- „Kurier Warszawski” nr 229/1880 (nekrolog Anieli Janczewskiej z Janczewskich).
- „Kurier Warszawski” nr 111/1927 (nekrolog Jadwigi Zewald z Janczewskich).
- Odpis z nagrobka Cecylii z Arkuszewskich Glinki Janczewskie znajdującego się na Cmentarzu Powązkowskim w kw. 195. W grobowcu spoczywa również Maria Krystyna Malczowa z d. Glinka Janczewska.
- Akt narodzin Kazimierza Janczewskiego i jego braci. genetyka.genealodzy.pl (tu: urodzony 03.03.1799 w Dobarzu).
- Informacje od Jarosława Cielebona z Ujazdu, któremu niniejszym serdecznie dziękuję.

Opracował Jarosław Marczak, Legionowo
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.