Spis treści

Zakończenie

Na podstawie treści materiałów dotyczących Komitetu Powiatowego w Grajewie można zauważyć interesujące fakty dotyczące osób w niej zaangażowanych. Działacze grajewskiej PPR rekrutowali się z różnych środowisk. Wśród nich były osoby z bogatą przeszłością polityczną. Posiadali już więc pewne doświadczenie organizacyjne, nabyte w okresie międzywojennym. Jednak zdecydowana większość dopiero zaczynała swoją polityczną karierę.

Jednym z wniosków jest również to, że w materiałach sporządzonych dla Komitetu Powiatowego PPR w Grajewie niechętnie posługiwano się liczbami. Stanowią one bardzo istotną okoliczność w kontekście np. postulatu żołnierzy zwerbowanych do milicji i Urzędu Bezpieczeństwa. Takich przypadków jest oczywiście o wiele więcej i brak ścisłości przy podawaniu informacji stanowi bardzo negatywny skutek dla badań historycznych.

W różnych materiałach archiwalnych powtarza się kilka tematów. Na konferencjach często wspomniano o funkcjonowaniu różnych organów społecznych (np. ZSCh), a więc nie tylko partii politycznych. Władze PPR, a więc także i faktyczni zarządcy lokalnych struktur administracji państwowej, miały szerokie spektrum na różne kwestie, którymi należało się zająć. Dlatego zastanawia fakt powracania do tych samych kwestii jako niezrealizowanych. Może to świadczyć z jednej strony o słabej skuteczności dyrektyw partyjnych, albo o lekceważącym stosunku do osób, które odpowiadały za wykonanie poszczególnych punktów poruszanych na konferencjach. W treści materiałów Komitetu Powiatowego PPR charakterystyczne było dyskredytowanie pozycji PSL i jego ewentualnej współpracy ze zbrojnym podziemiem.

Zastanawiający jest również brak informacji na temat zniszczeń spowodowanych okupacją hitlerowską. Nie było również obszernych sprawozdań z pracy nad likwidacją skutków zakończonej wojny.

Dokumenty, sporządzone przez PPR, posiadając kilka wad. Jedną z nich jest omijanie pewnych aspektów, które negatywnie świadczyłyby o pewnych osobach. Mogły one zostać wykorzystane w walce międzypartyjnej. Wiadomo, że nieprzyjemnych wydarzeń wówczas nie brakowało. Jeden z sekretarzy PPR w Grajewie zajmował się głównie „szabrem w Prusach Wschodnich, po czym ukradł pieniądze i zniknął.”[31]

 


[1] Archiwum Państwowe w Białymstoku (APB), Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Protokoły z konferencji partyjnej PPR w 24 X 1945 r.,
[2] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Protokół z konferencji Powiatowej Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie odbytej w dniu 25 IV 1945 r. w sali gimnazjum, k. 2.
[3] T. Dudziński, K. Sychowicz, Grajewo w XX wieku, Grajewo 2005, s. 117.
[4] Kazimierz Górecki – syn Piotra, ur. 11 lutego1919 w Malcu, zm. 4 lipca2002 w Gdyni) z zawodu stolarz, następnie żołnierz Armii Czerwonej. Po ukończeniu kursu NKWD w Kujbyszewie został oficerem polskich organów bezpieczeństwa (UB/SB i MO). Od 1 lipca 1945 r. do 10 kwietnia 1947 r. był kierownikiem PUBP w Grajewie. Z jego rozkazu poszczególne osoby były aresztowane tylko po to, by zmusić innych spośród ich bliskich do ujawnienia się przed organami bezpieczeństwa. Tacy zatrzymani spełniali rolę zakładników.
[5] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 2.
[6] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 3.
[7] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 4.
[8] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 12.
[9] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 13
[10] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 14.
[11] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 7.
[12] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 8.
[13] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 9.
[14] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 5, 6.
[15] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 10.
[16] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 11.
[17] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 19.
[18] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 19.
[19] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 19.
[20] Ibidem, k. 19.
[21] Ibidem, k. 19.
[22] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Protokół Komisji Skrutacyjnej, k. 23.
[23] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, k. 24.
[24] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Lista delegatów na Zjazd Wojewódzki Polskiej Partii Robotniczej z 10.04.1047 r., k. 28.
[25] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Protokół Komisji skrutacyjnej z Powiatowego Zjazdu PPR w Grajewie w dniu 25.4.48 r. po obliczeniu głosów, k. 53.
[26] Więcej na temat szkoły: A. Łozdowska – Folwarska, Średnia Szkoła Zawodowa w Grajewie (1945-1952), „Zapis. Grajewskie Zeszyty Historyczne”, Zeszyt 3(7), s. 22.
[27] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Protokół Komisji Skrutacyjnej z Powiatowego Zjazdu PPR w Grajewie w dniu 25.4.48 r. po obliczeniu głosów, k. 53.
[28] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Protokół z konferencji powiatowej PPR w Grajewie odbytej 13.11.1948 r., k. 123-140.
[29] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Lista obecności delegatów na konferencję powiatową 13.11.1948 r., k. 129-130.
[30] APB, Komitet Powiatowy Polskiej Partii Robotniczej w Grajewie, sygn. 8/1/1, Protokół Komisji Rewizyjnej z 30.0.1948 r., Powiatowego Zjazdu PPR w Grajewie w dniu 25.4.48 r. po obliczeniu głosów, k. 47.
[31] P. Gontarczyk, Polska Partia robotnicza. Droga do władzy (1941-1944), Fronda, Warszawa 2006, s. 401.